Vrije radicalen en je huid: zo verouderen ze je huid

Vrije radicalen spelen een grote rol bij de veroudering van je huid. Het zijn kleine, krachtige moleculen die collageen, elastine en je huidcellen beschadigen, en daardoor zorgen ze voor vroegtijdige rimpels, fijne lijntjes en een doffe teint. Het goede nieuws: je kunt er veel aan doen, want de meeste vrije radicalen komen uit gewoonten en omstandigheden die je beïnvloedt.

In dit artikel lees je wat vrije radicalen zijn, hoe ze je huid verouderen, wat antioxidanten doen en welke stappen je zelf kunt zetten. Ook lees je wanneer een behandeling meer doet dan een crème.

De belangrijkste punten

• Vrije radicalen zijn onstabiele moleculen die cellen, collageen en DNA beschadigen.
• Je maakt ze zelf aan, en zon, vervuiling, rook, suiker, alcohol en stress voegen er extra aan toe.
• Te veel vrije radicalen geven oxidatieve stress, en dat versnelt rimpels, slapte en pigmentvlekken.
• Antioxidanten uit voeding en huidverzorging maken vrije radicalen onschadelijk.
• Zonbescherming, voeding, slaap en een zachte reiniging vormen de basis.

Wat zijn vrije radicalen?

Vrije radicalen zijn moleculen met een ongepaard elektron. Ze zijn onstabiel, zoeken een elektron bij een ander molecuul en beschadigen daarbij gezonde cellen.

Je lichaam maakt vrije radicalen zelf aan bij de verbranding van suikers, eiwitten en vetten, en je kunt er niet aan ontkomen. Dat is niet erg: je lichaam heeft ze nodig om schadelijke stoffen af te voeren. In onze voeding zitten daarnaast veel gifstoffen, in de vorm van uitlaatgassen en bestrijdingsmiddelen. Je lichaam probeert die op te ruimen door vrije radicalen aan te maken. Het gaat mis als er te veel zijn: dan beschadigen ze niet alleen de schadelijke stoffen, maar ook je gezonde cellen, en gaat je weefsel verzuren. Lees ook alles over vrije radicalen en verzuring van het lichaam.

Waar komen vrije radicalen vandaan?

Uit je eigen stofwisseling en uit uv-straling, vervuiling, tabaksrook, alcohol, suiker en stress. Hoe meer van die bronnen je huid raken, hoe meer vrije radicalen je moet opvangen.

• Zonlicht. Uv-straling is de grootste externe bron in je huid.
• Vervuiling en rook. Fijnstof, uitlaatgassen en tabaksrook leveren vrije radicalen rechtstreeks aan je huid. Een overzicht van onderzoek naar roken en gezichtsrimpels concludeert dat rokers vaker voortijdige rimpels krijgen dan niet-rokers.
• Suiker. Een hoge bloedsuiker bindt zich aan eiwitten zoals collageen (glycatie), wat collageen stijf maakt en vrije radicalen aanmaakt. Lees suiker veroudert je huid.
• Alcohol en stress. Beide verhogen de belasting van je lichaam en verstoren je slaap, het moment waarop je huid zich herstelt.
• Langdurig intensief sporten. Verbranding op hoge snelheid maakt extra vrije radicalen aan, dus herstel en antioxidanten tellen dan mee.

Wat is oxidatieve stress?

Oxidatieve stress is de toestand waarin je lichaam meer vrije radicalen aanmaakt dan het onschadelijk kan maken. Het evenwicht tussen vrije radicalen en antioxidanten raakt verstoord, en je huidcellen en collageen raken beschadigd.

Oxidatieve stress veroorzaakt een cascade van schade. Vrije radicalen reageren met gezonde cellen en tasten de vetten in je celmembranen, eiwitten en DNA aan. Dat leidt tot een snellere afbraak van collageen en elastine, de eiwitten die je huid stevig en veerkrachtig houden. Daarnaast zetten ze ontsteking aan. Ontsteking verstoort het evenwicht in je huid en kan acne, eczeem en psoriasis verergeren. Lees acne bij volwassenen en eczeem.

Voor zon is dat mechanisme goed beschreven: uv-straling activeert in je huid signaalroutes waardoor de collageenafbrekende enzymen toenemen en de aanmaak van nieuw collageen wordt geremd (Quan, Fisher e.a., 2009). Je hoeft daarvoor niet te verbranden.

Hoe verouderen vrije radicalen je huid?

Ze breken collageen en elastine af, beschadigen je cellen en geven ontsteking. Je ziet dat terug als rimpels, een slappe huid, pigmentvlekken en een doffe teint.

De impact is aanzienlijk. Collageen en elastine nemen af, dus verslapt je huid en worden rimpels en fijne lijntjes zichtbaar. Daarnaast kunnen vrije radicalen pigmentvlekken en een ongelijkmatige teint geven, en bevorderen ze de ontstekingsreactie, die roodheid, irritatie en een doffe uitstraling geeft. Onze huid wordt bovendien elke dag blootgesteld aan luchtvervuiling, uv-straling en stress, dus de schade bouwt zich geleidelijk op.

Lees ook de grootste oorzaak van huidveroudering en rimpels.

Wat doen antioxidanten tegen vrije radicalen?

Antioxidanten geven een elektron aan een vrije radicaal, waardoor die stabiel en minder schadelijk wordt. Daarmee beschermen ze je huid tegen oxidatieve stress en vertragen ze de veroudering.

Elke antioxidant heeft een eigen taak:

• Vitamine C. Een bekende antioxidant die vrije radicalen neutraliseert en de collageenaanmaak stimuleert, omdat je lichaam het nodig heeft voor de enzymen die collageenketens stabiel maken (Journal of Investigative Dermatology, 2001). Lees vitamine C, het geheim voor huidverjonging.
• Vitamine E. Beschermt je celmembranen tegen schade door vrije radicalen en vermindert ontsteking.
• Vitamine A. Een krachtige antioxidant die je huid helpt herstellen en verjongen. Lees vitamine A, een wonder huidingrediënt.
• Q10 en selenium. Q10 levert energie voor herstel en vangt vrije radicalen op, selenium ondersteunt je eigen antioxidantsystemen. Lees Q10, wat het doet voor je huid.
• Groene thee-extract en druivenpit. Plantaardige antioxidanten voor in huidverzorging en voeding. Lees wat druivenpitten kunnen doen voor een mooie huid.

Vitamine C en E versterken elkaar: samen vangen ze meer op dan apart. Tip: een gemakkelijke manier om voldoende vitamine C binnen te krijgen is dagelijks een stuk citrusfruit of rode paprika te eten. Wil je meer weten? Lees rimpels bestrijden met antioxidanten en de juiste vitamines voor een mooie huid.

Welke voeding bevat antioxidanten?

Bessen, citrusvruchten, rode paprika, groene bladgroenten, noten en zaden. Hoe meer kleur op je bord, hoe meer antioxidanten je binnenkrijgt.

Bessen leveren anthocyanen, vitamine C en E. Groene bladgroenten leveren bètacaroteen en vitamine C en E. Noten en zaden leveren vitamine E en selenium. Dat is het ene deel; het andere is of je darmen het opnemen. In bijna alle uitslagen van de RC wangslijmtest die ik heb gezien, werken de darmen niet optimaal, ook bij mensen die nergens last van hebben. Een antioxidant die niet wordt opgenomen, bereikt je huid niet. Daarom meet ik eerst wat jouw lichaam opneemt. Lees voeding tegen huidveroudering en eet je rimpels weg.

Voor vitamine C ontwikkelde ik met naturopaat Rassie Erasmus de RC Ascorbo Plus. Het bevat drie vormen vitamine C zonder ascorbinezuur: calcium ascorbaat (pH-neutraal, belast je maag niet), ascorbylpalmitaat (vetoplosbaar, werkt in celmembranen) en rozenbottel, plus silicium en acht homeopathische potenties. Samen met de RC Skin Control, die verbetert hoe je darmen werken, ondersteunt het je collageenaanmaak en je afweer tegen vrije radicalen. Je bestelt ze telefonisch (078-6911113) of per e-mail (info@eliminstituut.nl). Lees ook supplementen voor je huid.

Welke symptomen horen bij te veel vrije radicalen?

Verslapping van je huid, rimpels en fijne lijntjes, verlies van elasticiteit, pigmentvlekken, een doffe huid, een ongelijkmatige teint, roodheid en irritatie. Niet elk teken komt alleen van vrije radicalen, maar samen wijzen ze op oxidatieve stress.

Het patroon helpt je kijken. Zie je vooral lijntjes en slapte, dan gaat het om collageen en elastine. Zie je vooral vlekken en een ongelijkmatige teint, dan spelen zon en pigmentcellen de hoofdrol. Zie je vooral roodheid, irritatie en een doffe huid, dan is ontsteking het onderliggende probleem. Elke combinatie vraagt iets anders van je routine. Lees pigmentvlekken, huidverslapping en een egale huid.

Wat hebben zuurstof en verzuring met vrije radicalen te maken?

Een zuurstoftekort in je cellen leidt tot een zwakke opname van essentiële bouwstoffen zoals vetzuurmoleculen, en een verzuurd weefsel verouderd sneller. Beide versterken het effect van vrije radicalen.

Wanneer je lichaam met gifstoffen uit uitlaatgassen en bestrijdingsmiddelen worstelt, maakt het meer vrije radicalen aan, en die beschadigen ook je gezonde cellen. Het gevolg is dat je weefsel verzuurt en je darmfunctie beschadigd raakt, waardoor je lichaam nog minder voedingsstoffen opneemt. Daarom werk ik niet alleen aan de buitenkant. Met de RC Skin Control ondersteun ik je darmen, met de RC Ascorbo Plus je collageenaanmaak en je afweer tegen vrije radicalen, en met een zuurstofbehandeling geef ik je huid zuurstof van buitenaf. Lees jeugdige huid behouden: waarom het van binnenuit begint en verjonging van binnenuit.

Wat liet mijn eigen wangslijmtest zien?

Mijn collageen zat op 30%, terwijl ik jarenlang het beste collageenpoeder slikte dat ik kon vinden. Na de RC Ascorbo Plus en de RC Skin Control ging het naar 80%, gemeten met de RC wangslijmtest.

Het verschil zat niet in meer antioxidanten eten alleen. Het zat in opname: mijn darmen namen niet op wat ik binnenkreeg. Bij klanten zie ik na drie maanden vaak een cellulaire leeftijd die 20 tot 30 jaar lager ligt, gemeten met dezelfde test. Bij één klant daalde die in drie maanden van 79 naar 55 jaar. Dat zijn metingen uit mijn eigen instituut. Het laat zien waarom ik zeg: eerst meten, dan pas aanvullen. Meer lees je op de pagina RC wangslijmtest.

Welke mythes over antioxidanten kloppen niet?

Dat één product alle vrije radicalen opvangt, dat meer altijd beter is en dat een crème alleen genoeg is. Antioxidanten werken als team, in de juiste hoeveelheid, van binnenuit en van buitenaf.

• "Eén antioxidant is genoeg." Vitamine C, E, Q10 en selenium vullen elkaar aan en vangen elk andere vrije radicalen op. Een gevarieerde bron is sterker dan een hoge dosis van één stof.
• "Meer is beter." Houd je aan de dosering op de verpakking. Sommige stoffen zijn bij te veel schadelijk, zoals selenium boven 255 microgram per dag. Lees supplementen voor je huid.
• "Een crème met antioxidanten is genoeg." Een serum vangt op in de bovenste lagen. Zonbescherming houdt de straling tegen, en voeding bouwt van binnenuit op.
• "Natuurlijk is altijd beter." Natuurlijke supplementen komen uit volwaardige voeding en synthetische uit geïsoleerde voedingsstoffen die industrieel zijn gemaakt. Bestudeer het etiket: veel moeilijke woorden of chemische namen wijzen op een synthetisch product.

Hoe ziet een dag eruit die weinig vrije radicalen aanmaakt?

Je start met water en een ontbijt vol kleur, smeert zonbescherming, beweegt dertig minuten, eet verse groente en fruit, beperkt suiker en alcohol, reinigt 's avonds mild en gaat op tijd slapen. Geen perfect schema, maar een richting.

• Ochtend. Een glas water, een ontbijt met bessen of fruit, een serum met vitamine C en een dagcrème met SPF 30.
• Overdag. Beweeg minstens dertig minuten, bij voorkeur buiten. Kies bij de lunch groente, noten en gezonde vetten en beperk suiker. Lees gezonde snacks.
• Avond. Reinig mild en grondig, gebruik je nachtverzorging en ga op een vaste tijd naar bed. Laat schermen uit je slaapkamer. Lees slecht slapen.
• Wekelijks. Een rustige exfoliatie of behandeling, en een moment om stress te laten zakken, zoals een wandeling of yoga.

Een goede routine werkt als een stapeling: elke gewoonte die je schrapt of toevoegt verlaagt de belasting op je huid. Wil je weten waar jouw grootste winst zit, dan helpt een huidscan om de zwakste schakel te vinden. Lees ook hoe jouw levensstijl bijdraagt aan een jongere huid.

Kun je schade door vrije radicalen herstellen?

Gedeeltelijk, en dat deel is groter dan de meeste mensen denken. Je huid maakt voortdurend nieuw collageen en nieuwe cellen aan, dus als je de belasting verlaagt en de bouwstoffen aanvult, herstelt ze wat herstelbaar is.

De volgorde telt. Eerst stop je met extra schade: zonbescherming, minder suiker en alcohol, niet roken en genoeg slaap. Dan vul je aan wat je huid mist, van binnenuit en van buitenaf. Pas daarna zet je een prikkel in de diepte in, want een prikkel op een huid die geen bouwstoffen krijgt, geeft een tegenvallend resultaat. Een nieuwe collageenlaag bouw je op in weken, niet in dagen, dus reken op twaalf weken voordat je het verschil goed ziet, en op meerdere maanden als de schade al jaren oud is. Mijn vuistregel bij de darmen is: voor elk jaar schade gebruik je een maand de RC-preparaten, en wil je je huid echt zichtbaar verbeteren en je cellen verjongen, dan gebruik je ze een jaar. Dat is een richtlijn uit mijn eigen werk en geen belofte.

Pigmentvlekken en diepe rimpels vragen vaak extra. Daar kies ik per huid een combinatie van bescherming, werkstoffen en een behandeling. Lees effectieve oplossingen voor pigmentvlekken en rimpelbehandeling.

Wat doen vrije radicalen met een huid die al snel reageert?

Ze zetten ontsteking aan, en daarmee verergeren ze roodheid, jeuk en onzuiverheden. Wie acne, eczeem of couperose heeft, merkt vaak als eerste dat zon, stress en slecht slapen de huid onrustiger maken.

Ontsteking is zelf ook een bron van vrije radicalen, dus het wordt een cirkel: ontsteking maakt vrije radicalen, en vrije radicalen houden de ontsteking aan. Die cirkel doorbreek je met een zachte aanpak. Kies een milde reiniging, laat sterke schuimers en parfum weg, gebruik antioxidanten in een lage, rustige dosering en bescherm je huid elke dag tegen de zon. Lees couperose en rosacea en allergische reactie van de huid.

Wat doe je dagelijks tegen vrije radicalen?

Vier dingen: bescherm je huid elke ochtend tegen de zon, gebruik een serum met antioxidanten, reinig grondig maar mild en leef zo dat je er minder aanmaakt. Samen vormen die de basis.

1. Gezonde levensstijl. Zorg voor voldoende slaap, eet gezond en drink genoeg water. Vermijd roken en overmatig alcoholgebruik, want die gewoonten beschadigen je huid en versnellen het verouderingsproces. In een onderzoek van Oyetakin-White e.a. hadden slechte slapers meer tekenen van veroudering die van binnenuit komen. Lees slecht slapen.

2. Antioxidantrijke producten. Kies voor een serum met vitamine C, vitamine E of groene thee-extract. Dat vangt vrije radicalen op in de bovenste lagen van je huid. In mijn lijn zit een peptide serum voor stevigheid en een 3-in-1 serum met niacinamide en exosomen.

3. Bescherming tegen schadelijke invloeden. Gebruik elke ochtend een dagcrème met minimaal SPF 30 en non-nano zinkoxide om uv-straling tegen te houden. Een huidkankerspecialist zegt in Radar dat factor 15 en 30 meer dan 90% van de uvb-straling tegenhouden en factor 50 98%. Bescherm je huid ook tegen luchtvervuiling door 's avonds grondig te reinigen.

4. Reinig de huid grondig en mild. Een goede reiniging verwijdert vuil, make-up, fijnstof en overtollig talg. Gebruik een milde reiniger met aloë die bij je huidtype past, en reinig 's avonds extra zorgvuldig. Lees gezicht reinigen: hoe vaak, waarmee en in welke volgorde en waarom het reinigen van je huid zo belangrijk is.

Welke behandeling helpt bij schade door vrije radicalen?

De Collageen Elastine Booster en medische microdermabrasie. De eerste geeft je huid een prikkel om collageen en elastine aan te maken, de tweede verwijdert dode huidcellen en laat werkstoffen beter opnemen.

De Collageen Elastine Booster. Deze behandeling zet je huid met watergefilterd licht aan tot het maken van collageen, elastine en hyaluronzuur. Na één behandeling meet ik 40 tot 60% meer stevigheid, in elastine gemeten. Ik combineer het met speciale maskers en serums die de collageen- en elastineproductie ondersteunen, zodat je huid steviger en gladder wordt en fijne lijntjes en rimpels afnemen. Lees geef je huid een boost.

Medische microdermabrasie. Met microkristallen verwijder ik de bovenste laag dode huidcellen en onzuiverheden, waardoor een frissere en gladdere huid tevoorschijn komt. De behandeling stimuleert de natuurlijke celvernieuwing en de aanmaak van collageen en elastine, en zorgt ervoor dat producten beter worden opgenomen. Het beste resultaat haal je met een kuur van meerdere behandelingen met enkele weken ertussen, zodat je huid geleidelijk verbetert en het resultaat blijft. Lees wat is microdermabrasie en medische microdermabrasie en collageen elastine booster.

Welke behandeling past, bepaal ik niet op gevoel. Tijdens een huidscan meet ik hydratatie, elasticiteit, pigmentatie en tekenen van veroudering, en kijk ik naar huidproblemen zoals acne, littekens of verouderingsverschijnselen. Op basis daarvan krijg je een persoonlijk plan met producten en behandelingen die bij jouw huid passen.

Wat kun je vandaag nog doen?

Begin met één ding: smeer morgenochtend een dagcrème met minimaal SPF 30 en eet één portie bessen, citrus of groene bladgroente extra. Meer is voor vandaag niet nodig, want een kleine gewoonte die je volhoudt, haalt meer uit dan een groot plan dat je na twee weken laat vallen.

Schrijf daarna op wat je huid doet: voelt ze droger, zie je meer roodheid, komen er vlekken bij? Dat patroon vertelt je waar je het eerst moet bijsturen. Nog eenvoudiger: fotografeer je gezicht in daglicht aan het begin en na twaalf weken. Zo zie je wat werkt en wat je kunt laten staan.

Houd er rekening mee dat vrije radicalen niet vanzelf verdwijnen als je stopt met één gewoonte. Het gaat om de optelsom: zon, vervuiling, suiker, alcohol, rook, stress en slaaptekort tellen op, en elke bron die je verkleint geeft je huid meer ruimte om te herstellen. Daarom adviseer ik niet één wondermiddel, maar een basis die je volhoudt, aangevuld met werkstoffen en, waar nodig, een behandeling die je eigen cellen aanzet.

Wat is de kern over vrije radicalen?

Vrije radicalen horen bij leven, maar te veel ervan versnelt het verouderen van je huid. Je beperkt ze met zonbescherming, voeding, slaap en een zachte reiniging, en je vangt ze op met antioxidanten.

Door te begrijpen wat vrije radicalen doen, kun je gericht voor je huid zorgen. Begin bij wat de meeste schade veroorzaakt, de zon, voeg antioxidanten toe aan je voeding en routine en geef je huid een prikkel als de schade al zichtbaar is. Investeer in je huid en je geniet langer van een stralende uitstraling.

Wil je weten hoeveel schade jouw huid heeft?

Doe dan de online huidtest, of plan je eerste afspraak, de Elim Huidherstel Formule: een huidscan, een behandeling en een routine voor thuis, in één afspraak. Wil je eerst een vraag stellen? Bel 078-6911113 of mail naar info@eliminstituut.nl.

Veelgestelde vragen

Wat zijn vrije radicalen?

Vrije radicalen zijn moleculen met een ongepaard elektron. Ze zoeken een elektron bij een ander molecuul en beschadigen daarbij cellen, collageen en DNA. Je lichaam maakt ze zelf aan bij de verbranding van voedsel, en zon, vervuiling, rook, alcohol, suiker en stress voegen er extra aan toe.

Hoe verouderen vrije radicalen de huid?

Ze breken collageen en elastine af, beschadigen de vetten in je celmembranen en je DNA en zetten ontsteking aan. Dat geeft rimpels, fijne lijntjes, een slappere huid, pigmentvlekken en een doffe, ongelijkmatige teint.

Wat is oxidatieve stress?

Oxidatieve stress ontstaat als je lichaam meer vrije radicalen aanmaakt dan het kan onschadelijk maken. Het evenwicht tussen vrije radicalen en antioxidanten raakt dan verstoord, en je huidcellen en je collageen raken beschadigd.

Wat doen antioxidanten tegen vrije radicalen?

Antioxidanten geven een elektron aan een vrije radicaal, waardoor die minder reactief wordt. Vitamine C, vitamine E, vitamine A, selenium, Q10 en groene thee-extract beschermen je huid zo tegen schade door zon, vervuiling en stress.

Welke voeding bevat antioxidanten?

Bessen, citrusvruchten, rode paprika, groene bladgroenten, noten en zaden. Bessen leveren anthocyanen, vitamine C en E, groene bladgroenten bètacaroteen en vitamine C en E, en noten en zaden vitamine E en selenium.

Kun je vrije radicalen helemaal vermijden?

Nee, en dat hoeft ook niet. Je lichaam maakt ze zelf aan en gebruikt ze om schadelijke stoffen af te voeren. Het wordt een probleem als er te veel zijn. Je beperkt ze door zonbescherming, niet roken, minder suiker en alcohol, genoeg slaap en antioxidanten.

Beschermt een crème met antioxidanten tegen vrije radicalen?

Gedeeltelijk. Een serum met vitamine C of E vangt vrije radicalen op in de bovenste lagen van je huid. Het vervangt een dagcrème met minimaal SPF 30 niet, want die houdt de uv-straling tegen die de meeste vrije radicalen veroorzaakt.

Heeft zonlicht te maken met vrije radicalen?

Ja. Uv-straling is de grootste externe bron van vrije radicalen in je huid. Het activeert bovendien enzymen die collageen afbreken en remt de aanmaak van nieuw collageen, ook als je niet verbrandt.

Welke behandeling helpt tegen schade door vrije radicalen?

De Collageen Elastine Booster stimuleert de aanmaak van collageen en elastine met watergefilterd licht, en medische microdermabrasie verwijdert dode huidcellen en laat werkstoffen beter opnemen. Beide ondersteunen het herstel van een huid die schade heeft opgelopen.

Hoe weet ik hoeveel schade mijn huid heeft?

Met een huidscan zie ik hydratatie, elasticiteit, pigmentatie en tekenen van veroudering. Met de RC wangslijmtest, samen ontwikkeld met naturopaat Rassie Erasmus, meet ik daarnaast hoe oud je cellen zijn en wat je opneemt.