Pigmentvlekken
Pigmentvlekken verminderen: wat werkt echt, en wat maakt ze erger
Pigmentvlekken zijn geen eeuwige vlekken. Maar de manier waarop je ze aanpakt, bepaalt of ze wegblijven. Hier lees je welke soorten er zijn, waar ze vandaan komen, wat je zelf doet, en waarom de snelste methode vaak de vlekken terugbrengt.
Heb je last van pigmentvlekken, en wil je een egale, stralende huid? Dan ben je niet de enige. Veel vrouwen krijgen donkere vlekken, door de zon, door hormonen of door irritatie van hun huid. Het goede nieuws: pigmentvlekken zijn geen eeuwige vlekken. Ze zijn goed te verminderen.
Alleen bepaalt de manier waarop je ze aanpakt, of ze wegblijven. De methode die je vlek het snelst weghaalt, is vaak precies de methode die hem terugbrengt. In dit artikel lees je waarom, en wat wel werkt.
Het belangrijkste in het kort
- Pigmentvlekken zijn goed te verminderen, en je huid kan weer egaal en stralend worden.
- De oorzaak verschilt: zon, hormonen, aanleg of irritatie. De oorzaak bepaalt de aanpak.
- Je pigmentcellen reageren op elke prikkel. Warmte en schade zijn ook prikkels.
- Bescherming tegen de zon is de helft van het resultaat.
- Geduld loont. Pigment dat geleidelijk wordt afgevoerd, blijft weg.
Wat zijn pigmentvlekken precies?
Pigmentvlekken zijn verkleuringen op je huid. Ze ontstaan doordat je huid te veel melanine aanmaakt, het pigment dat je huidskleur bepaalt.
Melanine wordt gemaakt door pigmentcellen, melanocyten. Die cellen zijn beschermers. Wordt je huid bedreigd, door zon, warmte of een ontsteking, dan maken ze extra pigment, als een parasol voor je cellen. Gebeurt dat steeds op dezelfde plek, of raken je pigmentcellen overgevoelig, dan blijft dat pigment liggen. Zo ontstaat een vlek.
Welke soorten pigmentvlekken zijn er?
Er zijn verschillende soorten pigmentvlekken. Het verschil is belangrijk, want elke soort vraagt om een andere aanpak.
Hyperpigmentatie
Hyperpigmentatie is de verzamelnaam voor donkere vlekken of verkleuring op je huid. Het kan komen door zon, hormonen of een beschadiging.
Melasma
Melasma is een vorm van hyperpigmentatie die door hormonen ontstaat. Vaak gebeurt dat tijdens een zwangerschap, en daarom heet het ook wel het ‘zwangerschapsmasker’. Ook de pil en de overgang kunnen melasma geven. Je ziet het als een vlekkerige bruine waas met vage randen, vaak symmetrisch op je wangen, voorhoofd en bovenlip. Bij melasma zijn je pigmentcellen overgevoelig. Zon, zichtbaar licht en warmte maken het erger.
Ouderdomsvlekken
Ouderdomsvlekken, ook wel zonnevlekken of lentigo solaris, ontstaan op latere leeftijd door jarenlange zon. Het zijn scherp begrensde vlekken, vooral op plekken die veel zon krijgen: je gezicht, je handen, je armen en je decolleté. Boven de 50 zijn ze de meest voorkomende pigmentvlekken. Ze worden ook wel levervlekken genoemd, maar met je lever hebben ze niets te maken.
Postinflammatoire hyperpigmentatie
Deze vlekken ontstaan na een ontsteking of beschadiging van je huid, zoals acne, eczeem, een wondje of irritatie. Ze komen vaker voor bij een donkerdere huid. Lees ook hoe je een donkere huid verzorgt.
Waar komen pigmentvlekken vandaan?
Pigmentvlekken ontstaan om verschillende redenen. Weet je de oorzaak, dan kun je gericht werken aan het verminderen van je vlekken, en nieuwe voorkomen.
- Zon. UV-straling is een van de belangrijkste oorzaken. Het zet je melanocyten aan, en die maken dan te veel pigment. Ook zichtbaar licht speelt mee, vooral bij melasma.
- Hormonale veranderingen. Schommelende hormonen geven pigmentvlekken, vaak tijdens een zwangerschap, maar ook rond de overgang of door de pil.
- Aanleg. Sommige mensen hebben van nature meer aanleg voor pigmentvlekken dan anderen.
- Irritatie en ontsteking. Elke ontsteking of beschadiging van je huid kan pigment achterlaten, vooral bij een donkerdere huid.
- Warmte. Sauna, hete douches, koken boven een hete pan, en behandelingen die je huid verhitten. Warmte zet je pigmentcellen net zo goed aan als zon.
Pigmentvlekken verwijderen vraagt dus twee dingen: het pigment afvoeren dat er ligt, én de prikkels weghalen die nieuw pigment maken.
Waarom vlekken vaak terugkomen
Je hebt misschien al iets geprobeerd. Een bleekcrème, een sterke peeling, een laser of IPL. Vaak werd het eerst lichter. En een paar maanden later waren de vlekken terug, soms donkerder dan ervoor. Aan jouw geduld lag het niet.
Je pigmentcellen reageren op elke vorm van stress in je huid. Een laser en IPL breken pigment af met licht en warmte. Een zware chemische peeling verwijdert de bovenste huidlagen. Dat zijn allemaal prikkels. Zo wordt de behandeling die je vlek moest weghalen, zelf een reden voor nieuw pigment. Bij melasma is dat het sterkst, omdat de pigmentcellen daar al overgevoelig zijn.
Daarom vergelijk ik in mijn gids over pigmentvlekken verwijderen alle methodes naast elkaar: wat ze doen, en wat het risico is.
Warmte en zichtbaar licht: wat bijna niemand weet
De meeste vrouwen denken bij pigment alleen aan zon. Maar je pigmentcellen reageren op meer. Warmte zet ze net zo goed aan: een sauna, een hete douche, sporten in de hitte, koken boven een dampende pan, of een behandeling die je huid verhit. Bij melasma zie ik dat steeds weer. Vrouwen smeren trouw hun zonbescherming, en toch worden hun vlekken donkerder, omdat ze elke dag in een warme keuken staan of wekelijks de sauna in gaan.
Ook zichtbaar licht speelt mee, vooral het blauwe licht van de zon. Een gewone zonnebrand met chemische filters houdt dat licht nauwelijks tegen. Minerale filters, zoals zinkoxide, weerkaatsen een deel ervan. Daarom kies ik bij pigment altijd voor een minerale bescherming.
Wil je dat je vlekken lichter worden, kijk dan niet alleen naar de zon, maar naar alles wat je huid verhit. Koel je gezicht af na het sporten, douche lauw, en laat de sauna een tijd staan zolang je aan je pigment werkt.
Pigment en je hormonen
Hormonen zijn bij veel vrouwen de verborgen motor achter pigment. Oestrogeen en progesteron maken je pigmentcellen gevoeliger. Daarom ontstaat melasma zo vaak in drie fases van je leven.
- Tijdens een zwangerschap. Je hormonen stijgen sterk, en je pigmentcellen reageren. Na de zwangerschap trekt het vaak deels weg, maar niet altijd helemaal.
- Door de pil of een hormoonspiraal. Zolang je hormonen worden aangevuld, blijven je pigmentcellen gevoelig. Merk je dat je vlekken kwamen nadat je met de pil begon, dan is dat een belangrijke aanwijzing.
- Rond de overgang. Je hormonen schommelen, en je huid vernieuwt trager. Pigment blijft daardoor langer liggen, en nieuwe vlekken komen sneller.
Dit verklaart waarom melasma kan terugkomen, ook na een goede behandeling. Bescherming hoort er daarom altijd bij. En het verklaart waarom ik bij pigment ook naar binnen kijk. Met de RC wangslijmtest, die ik samen met naturopaat Rassie Erasmus ontwikkelde, zie je onder meer hoe het staat met je hormonen en stress.
Hoe lang duurt het voordat pigment verdwijnt?
Pigment verdwijnt niet in één keer. Je huid vernieuwt zich in ongeveer vier weken, en bij elke cyclus komt er een laag pigment mee naar boven en verdwijnt. Daarom werkt een behandeling in stappen.
- Na de eerste behandeling wordt je huid egaler en helderder. Oppervlakkig pigment wordt al lichter.
- Na een paar behandelingen vervagen de vlekken zichtbaar, ook de diepere.
- Na drie tot zes maanden zie je het volledige resultaat, als je je huid in die tijd elke dag hebt beschermd.
Ouderdomsvlekken reageren meestal het snelst. Melasma vraagt het meeste geduld. Sproeten zijn een aparte groep: ze zijn erfelijk, en worden in de zomer donkerder. Je kunt ze lichter maken met bescherming en een milde behandeling, maar ze horen bij je huid.
Pigmentvlekken in je gezicht: wat kun je zelf doen?
Verzorging die pigment vermindert
Er is verzorging die je helpt donkere vlekken te verminderen. Een paar werkzame stoffen doen dat echt:
- Vitamine C remt de aanmaak van melanine, en beschermt je huid tegen vrije radicalen. Daardoor worden vlekken lichter.
- Niacinamide remt het transport van pigment naar de bovenste huidcellen.
- Glycolzuur helpt de bovenste laag met opgehoopt pigment los te laten.
- Retinol versnelt je celvernieuwing, zodat pigment sneller naar boven komt en verdwijnt.
Eén waarschuwing. Glycolzuur en retinol kunnen je huid irriteren, en irritatie is precies wat je pigmentcellen aanzet. Bouw ze rustig op, en stop zodra je huid rood of schilferig wordt. Bij melasma ben ik extra voorzichtig.
Natuurlijke middelen
Ook natuurlijke ingrediënten kunnen helpen pigmentvlekken te verminderen. Ze werken langzamer dan een behandeling, maar ze kunnen de verschijning van vlekken zichtbaar verzachten.
- Aloë vera. Aloë vera staat bekend om haar helende werking. Ze bevat aloësine, een stof die de aanmaak van pigment remt. Breng dagelijks aloë vera gel aan op je vlekken, laat het een uur intrekken en spoel het af. Aloë vera kalmeert je huid bovendien, en dat helpt tegen nieuw pigment.
- Kurkuma. Kurkuma is een krachtige antioxidant, en remt ontstekingen. Meng een klein beetje kurkuma met water tot een pasta, breng het aan op je vlekken en laat het 15 tot 20 minuten intrekken. Spoel het daarna af. Let op: kurkuma kan een gele waas achterlaten op een lichte huid.
- Citroensap. Citroensap wordt vaak aangeraden om vlekken te bleken, door de natuurlijke zuren. Ik raad het je af. Het is erg zuur, irriteert je huid, en maakt haar gevoelig voor zonlicht. Op een zonnige dag kan dat juist nieuwe donkere vlekken geven.
Test een natuurlijk middel altijd eerst op een klein stukje huid, voordat je het op je gezicht gebruikt.
Je leefstijl
Ook je leefstijl helpt. Gezonde voeding met veel groente en fruit geeft je huid antioxidanten die je pigmentcellen rustig houden. Genoeg slaap en beweging helpen je huid herstellen en vernieuwen. En hormonen spelen een grote rol bij pigment: wat je lichaam van binnen doet, zie je terug in je huid. Lees meer over verjonging van binnenuit.
Bescherm je huid tegen de zon
Dit is de helft van je resultaat. Bescherm je huid elke dag, ook als het bewolkt is, met een minerale zonbescherming op basis van non-nano zinkoxide. Zinkoxide houdt zowel UVA als UVB tegen, en kalmeert je huid. Ik gebruik zelf de hydraterende SPF 30 dagcrème van Elim Instituut. Draag in de zon een hoed en een zonnebril.
Verschillende vlekken, verschillende aanpak
Hoe je pigmentvlekken behandelt, hangt af van het soort vlek, de leeftijd waarop ze ontstonden, en de plek. Zitten ze verspreid over je hele gezicht, of op één plek? Ontstonden ze in je twintiger jaren, of na je vijftigste?
- Ouderdomsvlekken zijn scherp begrensd, en liggen vooral in de bovenste huidlaag. Die voer je goed af met een behandeling die de bovenste laag vernieuwt.
- Melasma zit dieper, en hangt samen met je hormonen. Hier is een rustige aanpak het belangrijkst: geen warmte, geen zware peelings, wel pigment geleidelijk afvoeren en elke dag beschermen.
- Vlekken na acne verdwijnen vanzelf als er geen nieuwe ontstekingen bijkomen. Dat duurt maanden. Met een behandeling die je huid sneller vernieuwt, gaat dat sneller. En je pakt de acne zelf aan.
- Verspreide vlekken over je hele gezicht vragen om een behandeling van je hele gezicht, plus verzorging die de pigmentaanmaak remt.
Pigmentvlekken zijn geen eeuwige vlekken
Pigmentvlekken kunnen hardnekkig zijn, maar ze zijn niet permanent. Met de juiste behandeling en verzorging worden ze lichter, en kunnen ze zelfs helemaal verdwijnen.
Niet elke behandeling past bij elke vlek. Oppervlakkige vlekken reageren al op goede verzorging. Diepere vlekken, of vlekken die steeds terugkomen, hebben een behandeling nodig.
Geduld is daarbij belangrijk. Het duurt even voordat je resultaat ziet. Maar met de juiste behandeling en verzorging worden zelfs hardnekkige vlekken minder, of verdwijnen ze. En nieuwe vlekken voorkomen is net zo belangrijk als bestaande vlekken verminderen.
Zo behandel ik pigmentvlekken
In mijn instituut voer ik pigment geleidelijk af, zonder je huid te verhitten. Dat gaat langzamer dan een laser. Het blijft wel weg.
- Medische microdermabrasie. Met fijne kristallen haal ik de bovenste laag met opgehoopt pigment weg. Je huid wordt egaler, en nieuwe huidcellen komen naar boven. Lees ook 5 redenen waarom microdermabrasie goed is voor je huid.
- BioMicroneedling. Dit is de behandeling waar ik zelf het meest van onder de indruk ben bij pigment. Met microscopisch kleine naaldjes van natuurlijke oorsprong zet ik je huid aan om zich te vernieuwen, en het pigment af te voeren. Vaak zie je al na twee behandelingen een duidelijke verbetering, zonder de nadelen van een laser of peeling. Lees het verhaal ik geloofde nooit dat pigmentvlekken te genezen waren.
- De Dermapen 4 met mesotherapie. Hiermee breng ik werkstoffen die pigment remmen precies in de laag waar ze nodig zijn.
Welke behandeling bij jouw pigment past, meet ik eerst. Op je huidscan zie ik ook de pigmentatie onder het oppervlak, dus vlekken die nog niet zichtbaar zijn. Bekijk ook mijn pagina over pigmentvlekken en melasma behandelen.
Wanneer schakel je een huidspecialist in?
Pigmentvlekken in je gezicht kunnen je zelfvertrouwen raken. Zijn je vlekken hardnekkig, liggen ze diep, of komen ze steeds terug? Dan helpt een huidspecialist je verder. Die bepaalt welk soort pigment je hebt, waar het vandaan komt, en welke behandeling past bij jouw vlekken en jouw huid.
Het vermindert pigmentvlekken in stappen. Het kost een paar behandelingen, en weken tot maanden, voordat je het volledige resultaat ziet. Spreek samen een plan af, en houd je aan de behandelingen en je verzorging thuis. Dan blijft je resultaat.
Zie je een vlek die verandert van vorm, kleur of grootte, die jeukt of bloedt? Laat die altijd eerst controleren voordat je hem laat behandelen.
Pigmentvlekken in je decolleté en op je handen
Je decolleté en je handen krijgen veel zon, en worden vaak vergeten bij het smeren. Daar ontstaan daarom veel ouderdomsvlekken. De aanpak is dezelfde als in je gezicht: elke dag beschermen, verzorging die de aanmaak van pigment remt, en een behandeling die het pigment afvoert. De huid daar is dunner, dus ik behandel haar rustig.

Na de zomer: zo herstel je je huid
Na een zonnige zomer zien veel vrouwen nieuwe vlekken, of worden bestaande vlekken donkerder. Dat is het moment om te beginnen, want in de herfst en winter is de zon zwakker, en heeft je huid rust om te herstellen.
- Blijf je huid elke dag beschermen, ook in de herfst. UVA is het hele jaar door actief.
- Kalmeer je huid eerst. Een huid die na de zomer droog of geïrriteerd is, krijgt eerst hydratatie en herstel.
- Begin dan met een behandeling die het pigment geleidelijk afvoert. Zo heb je voor de volgende zomer een egale basis.
- Bescherm je resultaat in het voorjaar extra goed, als de zon weer sterker wordt.
Pigmentvlekken camoufleren
Wil je je vlekken in de tussentijd minder zichtbaar maken? Gebruik dan een dekkende foundation of camouflagecrème, met een kleurcorrector eronder. Een perzik- of oranjetint neutraliseert bruine vlekken op een lichte tot middelkleurige huid. Camoufleren verandert de vlek niet. Bescherm je huid er dus ook onder.
Tot slot
Pigmentvlekken kunnen frustrerend zijn, maar ze zijn goed te verminderen. Pak de oorzaak aan, kies een behandeling die je pigmentcellen niet opnieuw prikkelt, en bescherm je huid elke dag. Dan krijg je een egale, stralende huid die zo blijft.
Weet je niet welk soort pigment je hebt? Doe dan de gratis online huidtest, of plan je eerste afspraak met de Elim Huidherstel Formule.
Veelgestelde vragen
Wat zijn pigmentvlekken?
Donkere vlekken op je huid door een ophoping van pigment, melanine. Je pigmentcellen maken extra pigment als je huid geprikkeld wordt, door zon, hormonen, warmte of een ontsteking.
Welke soorten pigmentvlekken zijn er?
Ouderdomsvlekken of zonnevlekken (lentigo solaris), melasma (hormonaal pigment, ook zwangerschapsmasker), vlekken na een ontsteking zoals acne (postinflammatoire hyperpigmentatie), en hyperpigmentatie als verzamelnaam voor donkere verkleuring.
Hoe ontstaan pigmentvlekken?
Door zon, hormonale veranderingen zoals een zwangerschap, de pil of de overgang, aanleg, en irritatie of ontsteking van je huid. Ook warmte en behandelingen die je huid beschadigen, zetten je pigmentcellen aan.
Zijn pigmentvlekken goed te behandelen?
Ja. Pigmentvlekken zijn niet permanent. Met een behandeling die het pigment geleidelijk afvoert, en dagelijkse bescherming, worden ze lichter en blijven ze weg.
Waarom komen pigmentvlekken terug na een laser of peeling?
Omdat warmte en schade je pigmentcellen prikkelen. De vlek gaat weg, maar de cel die hem maakt, krijgt een nieuwe reden om pigment te maken. Vooral bij melasma komen vlekken dan terug, soms donkerder.
Welke ingrediënten helpen tegen pigmentvlekken?
Vitamine C en niacinamide remmen de aanmaak van pigment. Glycolzuur helpt de bovenste laag met pigment los te laten. Gebruik ze mild: irritatie maakt pigment juist erger.
Helpt citroensap tegen pigmentvlekken?
Ik raad het af. Citroensap is erg zuur, irriteert je huid en maakt haar gevoelig voor zonlicht. Op een zonnige dag kan dat juist nieuwe donkere vlekken geven.
Hoe verminder je pigmentvlekken in je decolleté?
Op dezelfde manier als in je gezicht: dagelijks beschermen tegen de zon, verzorging die de pigmentaanmaak remt, en een behandeling die het pigment geleidelijk afvoert. De huid van je decolleté is dun, dus behandel haar rustig.
Wat is vitiligo?
Een aandoening waarbij pigmentcellen in de huid verdwijnen, waardoor er witte vlekken ontstaan. Het is het omgekeerde van pigmentvlekken: te weinig pigment in plaats van te veel.
Hoe camoufleer je pigmentvlekken?
Met een dekkende foundation of camouflagecrème, en een kleurcorrector: een perzik- of oranjetint neutraliseert bruine vlekken op een lichte tot middelkleurige huid. Camoufleren verandert de vlek niet, dus bescherm je huid er ook onder.