pH-waarde van je huid: waarom je verzorging tussen 4,5 en 5,5 moet zitten

Weet jij of je huidverzorging de juiste pH-waarde heeft? Het is de moeite waard om dat uit te zoeken. Zijn je producten te zuur of te basisch, dan bezorg je je huid problemen die je daarna moeilijk weer oplost: droogte, roodheid, puistjes en een huid die op alles reageert.

Wat is de pH-waarde?

pH staat voor ‘potentia hydrogenii’, de kracht van waterstof. Het is de maat voor hoe zuur of hoe basisch (alkalisch) een waterige oplossing is. De pH wordt berekend met het aantal waterstofionen in de oplossing.

Hoe meer waterstofionen, hoe zuurder de oplossing, en hoe lager de pH. Hoe minder waterstofionen, hoe basischer, en hoe hoger de pH.

Wat doet de juiste zuurgraad voor je huid?

De pH-schaal loopt van 0 tot 14. Een pH van 7 is neutraal. Onder de 7 is zuur, boven de 7 is basisch. Je huid is van nature licht zuur: een gezonde huid heeft een pH tussen 4,5 en 5,5.

Die zuurgraad heeft een functie. Ze remt de groei van schadelijke bacteriën, en ze zet bepaalde enzymen in je hoornlaag aan het werk. Die enzymen zijn nodig om oude huidcellen netjes los te laten, en om de vetten aan te maken die je huid soepel houden.

Zit je pH op het juiste niveau, dan maakt je huid gezonde lipiden en natuurlijke oliën aan. Die heeft je huid nodig om te herstellen, te genezen en in balans te blijven. Is de pH niet goed, dan raakt dat natuurlijke proces verstoord.

pH-waarden ter vergelijking

• Maagzuur: 1,5 tot 3,5
• Citroensap: 2,0
• Azijn: 3,0
• Je huid: 4,5 tot 5,5
• Water: 7,0
• Bloed: 7,35 tot 7,45
• Zuiveringszout: 8,0
• Zeep: 8,0 tot 11,0
• Ammoniak: 12,0
• Afvoer- en ovenreiniger: 13,0 tot 14,0

Zie je waar zeep staat? Dichter bij ammoniak dan bij je huid.

Voorkom schade aan je zuurmantel

Je huid bestaat uit verschillende lagen. De buitenste laag van je opperhuid is de hoornlaag, of stratum corneum. Die laag beschermt je tegen invloeden van buitenaf. Het zweet en de talg (lipiden) op je huid vormen daarbovenop een belangrijke fysieke en chemische barrière: de zuurmantel.

Je zuurmantel is je eerste beschermlaag. Wordt hij verstoord, dan wordt je huid gevoeliger voor chemische stoffen, vervuiling, bacteriën en andere micro-organismen.

Is die barrière eenmaal beschadigd, dan wordt het een flinke uitdaging om je huid gehydrateerd te houden en te herstellen. In mijn instituut zie ik dat steeds weer: een beschadigde barrière is een van de lastigste dingen om te repareren. Het kost weken van zachte, consequente verzorging. Voorkomen is zoveel makkelijker.

Waarom één punt verschil zoveel uitmaakt

Een verschil van één pH-punt lijkt klein. Maar de pH-schaal is logaritmisch, niet lineair. Elke stap is een factor 10:

• een pH van 4 is 10 keer zuurder dan een pH van 5;
• een pH van 3 is 100 keer zuurder dan een pH van 5;
• een pH van 2 is 1.000 keer zuurder dan een pH van 5.

Andersom werkt het net zo. Zeep met een pH van 9,5 is ruim 10.000 keer basischer dan je huid met een pH van 5,5. Dat verklaart waarom je huid na het wassen met zeep zo strak en droog aanvoelt.

Waarom veel producten een te hoge pH hebben

Producten met een hoge, basische pH laten je huid opzwellen, ook rond je haarzakjes, en maken je huid doorlaatbaarder. Stoffen die je huid normaal tegenhoudt, komen er dan makkelijker in.

Gebruik je steeds weer producten die je pH verstoren, dan verandert de zuurgraad van je huid, en krijg je grotere problemen. Emulgatoren in hydraterende crèmes en reinigingsproducten hebben vaak een hogere pH. De basische werking van die producten verstoort je natuurlijke zuurmantel.

Een verkeerde pH geeft huidproblemen

Een extreme pH kan leiden tot huidaandoeningen zoals acne, rosacea, roodheid, ontstekingen, en een geïrriteerde, droge huid.

De mechanismen zijn concreet. Bij een te hoge pH groeien de bacteriën die bij acne horen makkelijker. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze droog en trekkerig wordt. En de enzymen die je huid moeten vernieuwen, werken minder goed, waardoor je huid dof en ruw wordt.

De ideale producten blijven dicht bij de pH van je huid, tussen 4,5 en 6,0. Producten die je dagelijks gebruikt en op je gezicht laat zitten, hebben het liefst een pH tussen 4,0 en 5,5.

Zo controleer je de pH van je producten

Je kunt de pH van je producten eenvoudig zelf controleren met pH-teststrips van de apotheek. Of je investeert in een eenvoudige pH-meter.

1. Doe een klein beetje product in een schoon bakje. Is het een dikke crème, meng het dan met een paar druppels gedestilleerd water.
2. Dompel de strip erin, of houd de meter erin.
3. Vergelijk de kleur met de schaal op de verpakking.

Is de pH lager dan 4 of hoger dan 6? Stop dan met het product. Zo kun je ook je make-up testen.

Er zijn uitzonderingen. Exfoliërende producten met AHA’s (alfahydroxyzuren) zijn bewust zuur, om de bovenste huidcellen los te maken. Ook een professionele chemische peeling werkt met een sterk afwijkende zuurgraad. Die zijn bedoeld voor kort gebruik, en daarna moet je huid weer tot rust komen.

Zeep is meestal sterk basisch, met een pH tussen 8 en 11. Gebruik het daarom niet op je gezicht, tenzij de zeep echt pH-gebalanceerd is en dat ook op het etiket staat.

Wat ik je aanraad voor thuis

Kies verzorging die je huid niet uit balans brengt: een milde reiniger in plaats van zeep, geen parfum, geen agressieve stoffen. Bescherm je huid elke dag met een minerale zonbescherming, zoals de hydraterende SPF 30 dagcrème met non-nano zinkoxide van Elim Instituut Skincare. Lees ook waarom ik kies voor natuurlijke producten.

Weet je niet hoe je huid ervoor staat? Op een huidscan zie ik precies hoe het met je vochtbalans en je lipiden staat, en of je beschermlaag beschadigd is.

pH-waarde en voeding

Bij pH denken veel mensen ook aan voeding. Het idee achter een basisch (alkalisch) voedingspatroon is dat elk voedingsmiddel na de vertering een zuur of een basisch effect heeft op je lichaam. Op basis daarvan wordt een verhouding van 80 procent basisch tegen 20 procent zuur aangeraden.

Belangrijk om te weten: de pH van je bloed verandert daar niet door. Die houdt je lichaam zelf strak tussen 7,35 en 7,45. Lees in verzuring van het lichaam hoe je lichaam dat doet, en wat het daarvoor inlevert.

Wat een basisch voedingspatroon wel doet voor je huid, is heel concreet. Basisvormende voeding bestaat vooral uit groente en fruit. Die zitten vol vitaminen en mineralen die je huid nodig heeft, zoals bètacaroteen, vitamine A, C en E, zink en omega-3-vetzuren. Je eet tegelijk minder suiker en bewerkte voeding. Veel mensen merken daardoor een frissere huid, meer energie, minder trek in suiker en een platter buikje.

Wat je beter wel eet

• veel groente en fruit;
• oergranen, zoals quinoa en amarant;
• goede vetten, zoals kokosolie, avocado, olijfolie en boter van grasgevoerde koeien;
• noten en zaden.

Wat je beter drinkt

• water;
• kruidenthee;
• kokoswater;
• amandelmelk;
• appelazijn met water.

Wat je minder eet, of laat staan

• rood vlees en kip;
• bewerkte en voorverpakte voeding;
• koekjes, gebak en brood;
• frisdrank;
• alcohol;
• koffie en zwarte thee;
• chocolade met veel suiker.

Wil je weten of de bouwstoffen uit je voeding ook echt in je huid aankomen? Dat laat de RC wangslijmtest zien, die ik samen met naturopaat Rassie Erasmus ontwikkelde.

Veelgestelde vragen

Wat is de pH-waarde van een gezonde huid?

Tussen 4,5 en 5,5. Je huid is dus licht zuur. Die zuurgraad remt schadelijke bacteriën en houdt je beschermlaag sterk.

Wat is de zuurmantel van je huid?

Het dunne laagje van zweet en talg op je hoornlaag. Het vormt samen met de hoornlaag je eerste bescherming tegen bacteriën, vervuiling en chemische stoffen, en houdt vocht in je huid.

Welke pH moet huidverzorging hebben?

Producten die je op je huid laat zitten, zitten het liefst tussen 4,0 en 5,5. Reinigingsproducten liefst tussen 4,5 en 6,0. Zeep heeft vaak een pH van 8 tot 11, en dat is te basisch voor je gezicht.

Hoe test ik de pH van mijn huidverzorging?

Met pH-teststrips van de apotheek, of een eenvoudige pH-meter. Is de pH lager dan 4 of hoger dan 6, en is het geen product dat bewust zuur is, zoals een AHA-exfoliant, dan past het niet bij je huid.

Wat gebeurt er als je zuurmantel beschadigd is?

Je huid wordt gevoeliger voor bacteriën, vervuiling en chemische stoffen, verliest sneller vocht en raakt geïrriteerd. Dat zie je terug als droogte, roodheid, ontstekingen, puistjes of rosacea die opvlamt.

Is zeep slecht voor je gezicht?

Gewone zeep heeft een pH van 8 tot 11. Dat is veel basischer dan je huid, en het verstoort je zuurmantel. Gebruik voor je gezicht een milde reiniger, tenzij een zeep echt pH-gebalanceerd is en dat ook op het etiket staat.

Heeft voeding invloed op de pH van je huid?

Je lichaam houdt de pH van je bloed zelf constant, tussen 7,35 en 7,45. Wat voeding wel doet: veel groente en fruit geven je huid de vitaminen, mineralen en antioxidanten die je beschermlaag en je herstel nodig hebben.